Centrum Doskonałości Jeana Monneta

Raport z konferencji „Ochrona zabytków i obrót dziełami sztuki w Unii Europejskiej”

Ogólnopolska konferencja naukowa „Ochrona zabytków i obrót dziełami sztuki w Unii Europejskiej” za nami. Przedstawiamy krótki raport z tego wydarzenia. Jednocześnie zapraszamy do przejrzenia skromnej galerii zdjęć z konferencji dostępnych w zakładce Galeria.

Pierwszy dzień konferencji w całości był poświęcony wystąpieniom ekspertów. Wydarzenie otworzyła Dyrektor Centrum Doskonałości Jeana Monneta, dr hab. Dagmara Kornobis-Romanows wykładem na temat przestrzeni dla dziedzictwa kulturowego w UE.

Następnie, w ramach pierwszego panelu, uczestnicy konferencji mieli okazję usłyszeć trzy wystąpienia eksperckie. W pierwszej kolejności dyskusji zostały poddane, prezentowane przez dr hab Annę Gerecką-Żołyńską (Uniwersytet Adama Mickiewicza) karnoprawne aspekty wprowadzenia do obrotu dóbr kultury w sposób nielegalny w trakcie współczesnych konfliktów zbrojnych – co jest bardzo aktualnym tematem, zwłaszcza w kontekście toczących się od kilkunastu lat konfliktów na Bliskim Wschodzie. Drugie z wystąpień przypadło dr hab. Maciejowi Trzcińskiemu (Uniwersytet Wrocławski), który poprowadził wykład dotyczący kontrowersji wokół obecności zabytków archeologicznych na krajowym rynku sztuki i praktycznych problemów związanych z ochroną tych zabytków w Polsce. Wystąpieniem kończącym ten panel było zaś „Przestępczość przeciwko dziedzictwu kulturowemu w UE – nowe zagrożenia i narzędzia prawne wykorzystywane w celu przeciwdziałania zjawisku” Olgierda Jakubowskiego, praktyka reprezentującego Narodowy Instytut Muzealnictwa i Ochrony Zabytków. Po tym panelu nastąpiła krótka przerwa kawowa, poprzedzona dyskusją m.in. na temat przygotowania Polski i jej instytucji na nowe narzędzia prawne rozwijane w ramach UE dla ochrony dziedzictwa kulturowego.

W ramach drugiego panelu swoje wystąpienia zaprezentowało również trzech prelegentów. Pierwsza wystąpiła dr Alicja Jagielska-Burduk (Uniwersytet Kazimierza Wielkiego) omawiając mechanizmy prawne zarządzania dziedzictwem kultury. Drugim z prelegentów była dr Monika Drela (Uniwersytet Wrocławski), która wygłosiła wystąpienie pt. „Klauzula wyboru prawa obcego w umowach sprzedaży dzieła sztuki”. Panel i pierwszy dzień konferencji zamknął zaś dr Wojciech Szafrański (Uniwersytet Adama Mickiewicza) prelekcją o aukcjach dotyczących dzieł sztuki i ich praktyki: „Od <<żyrandolowych aukcji>> po asymetrię informacji na rynku aukcyjnym. Dlaczego art. 70(5) kc nie znajduje zastosowania na rodzimym rynku sztuki?”. Po tym wystąpieniu nastąpiła krótka dyskusja, zamykająca pierwszy dzień obrad.

Drugi dzień konferencji kontynuował wystąpienia ekspertów, a także miał dać możliwość wystąpienia i zaprezentowania swoich badań uczestnikom studiów doktoranckich. W pierwszej, godzinnej sesji swoje wystąpienia wygłosili dr hab. Piotr Stec (Uniwersytet Opolski) oraz dr hab. Mirosław Sadowski (Uniwersytet Wrocławski). Pierwszy z prelegentów rozpatrywał istotne z punktu widzenia historii XX wieku zagadnienie zwrotu narodowych dóbr kultury wywiezionych nielegalnie z terytorium Państwa Członkowskiego UE, dokonując przy tym ocenu dyrektywy 2014/60/UE. Dr hab. Mirosław Sadowski zaprezentował zaś założenia filozoficzne jakimi kieruje się Państwo Islamskie w swoich działaniach wobec zabytków przedmuzłumańskich.

Po tych dwóch wystąpieniach miała miejsca przerwa kawowa, a po niej – panel doktorancki, moderowany przez dr hab. Rafała Wojciechowskiego (Uniwersytet Wrocławski). W ramach panelu zaprezentowali się kolejno:

mgr Zuzanna Kotuła – „Czy immunitet dzieł sztuki narusza prawo do sądu?”

mgr Tomasz Gawliczek – „Granice prawoautorskiej ochrony współczesnych dzieł sztuki”

mgr Elżbieta Kocowska-Siekierka – „Roszczenia restytucyjne byłych właścicieli mienia rezydencjonalnego w Czechach a ochrona praw jednostki w UE”

mgr Jakub Artemiuk – „Pojęcie i zakres ochrony prawnej zabytków archeologicznych w prawie polskim i w prawie międzynarodowym”

mgr Maja Zając – „Obiekty archeologiczne i historyczne w Konwencji o prawie morza z 1982 r.”

Po każdym wystąpieniu miała miejsce krótka dyskusja. Jednocześnie w międzyczasie, w ramach przerwy kawowej część z uczestników konferencji udała się na zwiedzanie historycznej części Uniwersytetu Wrocławskiego, odwiedzając m.in. Wieżę Matematyczną, Aulę Leopoldina oraz Oratorium Marianum pod przewodnictwem prorektora, dr hab Adama Jezierskiego.

Konferencja przebiegła zgodnie z planem i bez zakłóceń. W naszym odczuciu można ją uznać za bardzo udaną. Korzystając z okazji Centrum Doskonałości chciałoby serdecznie podziękować wszystkim prelegentom, uczestnikom i osobom pomagającym w organizacji tego wydarzenia za cały wkład pracy, czas i energię poświęconą na to, by konferencja ta mogła zaistnieć. Dziękujemy!